วันเสาร์ที่ 5 เมษายน พ.ศ. 2551

งานวิจัย แนวทางในการสร้างอาชีพเสริมบ้านทุ่งควาย

เรื่อง แนวทางในการสร้างอาชีพเสริมบ้านทุ่งควาย หมู่ที่ 8 ตำบลเชาโร อำเภอทุ่งสง จังหวัดนครศรีธรรมราช

ความเป็นมาและความสำคัญของปัญหา

ชุมชนบ้านทุ่งความย ตั้งอยู่ในหมู่ที่ 8 ตำบลเขาโร อำเภอทุ่งสง จังหวัดนครศรีธรรมราช เป็นชุมชนขนาดเล็ก มีประชากร 348
ลักษณะพื้นที่บ้านทุ่งความย เป็นที่ราบเชิงเขาเหมาะแก่การทำอาชีพสวนยาง ปลูกไม้ผลและทำนาข้าว ปัจจุบันชาวบ้านได้เลิกการทำนาปล่อยให้ที่นารกร้างว่างเปล่าทั้งนี้เพราะการทำนาใช้ต้นทุนสูง ทั้งค่าแรงงาน ค่าปุ๋ยเคมี ยาปราบศัตรูพืชล้วนมีราคาแพงผลผลิตที่เก็บเกี่ยวได้ไม่คุ้มทุน
แหล่งน้ำ มีระบบประปาหมู่บ้าน น้ำบ่อน้ำดื่ม บ่อเก็บน้ำที่ทางราชการขุดให้ ชาวบ้านมีน้ำดื่ม น้ำใช้ และใช้เพื่อการเกษตรอย่างพอเพียงตลอดทั้งปี ศาสนาและวัฒนธรรม ประชาชนในชุมชนบ้านทุ่งควายนับถือศาสนาพุทธร้อยเปอร์เซ็นต์ ชาวบ้านมีประเพณีวัฒนธรรมแบบดั้งเดิม ชอบทำบุญ ไปมาหาสู่กัน มีความเอื้ออาทรต่อกัน ช่วยเหลือเกื้อกูลกันแบบเครือญาติ จะอยู่กันแบบเครือญาติพี่น้อง รักใคร่สามัคคีกัน ในชุมชนทุ่งควายมีวัด 1 วัด คือ วัดทุ่งควาย ชาวบ้านจะยึดมั่นในประเพณีอย่างเคร่งครัด มีประเพณีในชุมชน เช่น ประเพณีแต่งงาน ขึ้นบ้านใหม่ งานศพ งานบวช งานสงกรานต์ งานลอยกระทง ขึ้นปีใหม่ งานชักพระ งานทอดกฐินสามัคคี เมื่อเวลามีกิจกรรมเหล่านี้ชาวบ้านจะให้ความร่วมมือดีมาก
สถานศึกษา มีโรงเรียน 1 โรง คือ โรงเรียนทุ่งความยพัฒนาศึกษา จัดการศึกษาตั้งแต่ชั้นอนุบาล ถึงระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น มีนักเรียน 150 คน ครู 13 คน นักการภารโรง 1 คน ศาลาประจำหมู่บ้าน มีจำนวน 1 หลัง ใช้สำหรับการประชุมแลกเปลี่ยนเรียนรู้ในเรื่องต่างๆ และยังเป็นที่ตั้งกองทุนหมู่บ้านด้วย เช่น กองทุนเงินล้าน กองทุนสาธารณสุข กองทุน เอสเอ็มแอล กลุ่มฌาปณกิจ และชาวบ้านยังใช้ศาลาเอนกประสงค์ (โรงชุมหมู่บ้าน) เป็นที่จัดงานประเพณีต่างๆ ตลอดถึงงานรื่นเริงอื่นๆ อีกด้วย
การประกอบอาชีพ ชาวบ้านส่วนใหญ่ประกอบอาชีพทำสวนยางและอาชีพรับจ้างเป็นส่วนน้อยชาวบ้านจะประกอบอาชีพด้านเดียว เมื่อถึงฤดูฝนตกชุก ชาวบ้านไม่สามารถกรีดยางได้เป็นเวลาหลายวัน บางช่วงถึง 10 วัน จึงเป็นสาเหตุของปัญหานำมาซึ่งขาดรายได้ รายได้ไม่พอกับรายจ่ายสร้างความเดือนร้อน ทุกข์ยากให้แก่ชาวบ้านเป็นอย่างยิ่ง กอร์ปกับค่าครองชีพสูง เช่นด้านการศึกษาของบุตร ด้านการใช้จ่ายในครัวเรือน งานสังคมต่างๆ การเจ็บไข้ได้ป่วยซึ่งนำมาถึงความทุกข์ยาก ความเดือนร้อนของครอบครัวเป็นพลวัตเป็นลูกโซ่ จากเหตุผลหรือปัญหาดังกล่าวจึงทำให้เกิดแนวคิดหรือแนวทางในการหาวิธีการซึ่งนำมาถึงรายได้ คือการสร้างอาชีพเสริมหนหรือทำอาชีพหลายอย่างเพื่อเป็นภูมิคุ้มกันเป็นการเสริมรายได้ในครอบครัวหรือรายจ่ายของครอบครัว เช่นการทำเกษตรผสมผสาน เกษตรทฤษฎีใหม่ ผู้วิจัยคาดหวังว่าน่าจะเป็นวิถีทางที่สามารถแก้ปัญหาเป็นรูปธรรมได้วิธีหนึ่งซึ่งเหมาะหรือสอดคล้องกับชาวบ้านทุ่งควาย หมู่ที่ 8 ตำบลเขาดโร อำเภอทุ่งสง จังหวัดนครศรีธรรมราช

วัตถุประสงค์ของการวิจัย
1. จัดกระบวนการเรียนรู้เรื่องอาชีพเสริม
2. สร้างกลุ่มผู้ต้องการสร้างอาชีพเสริม
3. ศึกษาวิธีการสร้างอาชีพเสริม

ขอบเขตการวิจัย
ชาวบ้านที่ต้องการสร้างอาชีพเสริมในชุมชนหมู่ที่ 8 ตำบลเขาโร อำเภอทุ่งสง จังหวัดนครศรีธรรมราช
ระยะเวลา เวลาตั้งแต่เดือนพฤศจิการยน 2550 ถึง เดือนมกราคม 2551

แนวคิดและทฤษฎี

การทำเกษตรผสมผสาน
เกษตรทฤษฎีใหม่
ชุมชนพึ่งตนเอง

กรอบแนวคิด
ผู้วิจัยไปพบปะพูดคุยกับชาวบ้านเรื่องการสร้างอาชีพเสริมและชวนพูดคุยถึงภาวะเศรษฐกิจ การทำมาหากินตลอดถึงรายรับรายจ่ายในครัวเรือน ปัญหาอื่นๆ ที่เชื่อมโยงกันการประกอบอาชีพ มีการซักถามแลกเปลี่ยนเรียนรู้ซึ่งกันและกัน เช่น ทำอย่างไรให้มีรายได้เพิ่มขึ้นหรือมีรายได้พอกับรายจ่ายมีการชักชวนผู้ที่สนใจจัดกระบวนการเรียนรู้เรื่องอาชีพเสริมขึ้นในหมู่ที่ 8 ตำบลเขาโร อำเภอทุ่งสง จังหวัดนครศรีธรรมราช มีการจัดตั้งกลุ่มผู้ที่ต้องการสร้างอาชีพเสริม รวมทั้งสร้างเครือข่ายแลกเปลี่ยนเรียนรู้กับผู้ต้องการทำอาชีพเสริม

วิธีการดำเนินการวิจัย
1. สนทนากลุ่ม
2. จัดกระบวนการแลกเปลี่ยนเรียนรู้

วันพุธที่ 30 มกราคม พ.ศ. 2551

การเปรียบเทียบทรีทเมนต์

ก่อนทำทรีทเมนต์ กลุ่มเกษตรแบบผสมผสานไม่เข้าหลักการในกระบวนการทำการเกษตร
หลังทำทรีทเมนต์ กลุ่มเกษตรแบบผสมผสานได้เข้าใจหลัการในการทำการเกษตรผสมผสานได้อย่างดี

ทรีทเมนต์

แตกต่าง

วันศุกร์ที่ 4 มกราคม พ.ศ. 2551

สิ่งที่เราสนใจศึกษา

การทำเกษตรเเบบผสมผสานเป็นการทำเกษตรแบบทฤษฏีใหม่ที่สามารถใช้แก้ปัญหาความยากจนได้ในระดับหนึ่ง เพราะในเรือกสวนไร่นาของเกษตรกรมีพืชพันธุ์หลายชนิดที่อยู่ในที่เดียวกัน หากพืชที่ปลูกสร้างไว้ชนิดใดชนิดหนึ่งไม่ได้ผลหรือเสียหายก็ยังมีพืชชนิดอื่นสำรองอยู่ซึ่งสามารถใช้ทดแทนหรือเจ้าของสามารถหารายได้จากพืชที่เหลือนั้นพอเลี้ยงตัวได้คือมีกินมีใช้ไม่อดอยาก เช่น ในที่ดิน 5ไร่ เราปลูกข้าวเลี้ยงปลา ปลูกกล้วย ปลูกผักบุ้ง เงาะ ทุเรียน ไม้ผลต่างๆ ตลอดถึงไม้ยืนต้นอื่นๆ ที่สามารถนำมาใช้สอยได้เราจะมีรายได้ทั้งปี รู้จักประหยัด อดออม ไม่เล่นการพนัน ขยัน อดทน อยู่แบบพอเพียง คือ 1.ความพอประมาณ 2.ความมีเห็นมีผล 3.ความมีภูมิคุ้มกัน และเป็นคนดี มีคุณธรรม เศรษฐกิจพอเพียงเป็นทฤษฎีใหม่ ที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงพระราชดำริ ให้คนไทยนำไปใช้ปฎิบัติเพื่อการมีกินมีใช้ไม่อด อยาก สามารถเลี้ยงตนได้ ซึ่งเมื่อก่อนนั้นเกษตรกรจะปลูกพืชเชิงเดี่ยว หรือทำด้านเดียว เช่น ถ้าทำนาก็ทำแต่นาอย่างเดียว หรือปลูกข้าวโพดก็ทำเฉพาะข้าวโพดเท่านั้น หรือปลูกเงาะอย่างเดียว พอถึงเวลาเก็บเกี่ยวผลิตผล เกิดปปัญหาเช่นราคาตกต่ำ หรือพืชผลถูกภัยแล้ง น้ำท่วม พืชพันธ์จะเสียหายหมด ซึ่งทำให้เกษตรกรต้องล่มจมสิ้นเนื้อประดาตัวเป็นหนี้เป็นสินเป็นสาเหตุของความยากจน